Şehrinizi, konut yapınızı, son 12 aydaki uçuşlarınızı ve tıbbi tetkiklerinizi seçin; yıllık radyasyon dozunuz için anlaşılır, kaynaklı ve yaklaşık bir tahmin görün.
Radon gözle görülemez ve yalnızca ölçümle kesin olarak belirlenebilir. Aşağıdaki bilgiler sadece yaklaşık bir konut tahmini üretir.
Normal beslenmeden gelen içsel doz, temel hesapta zaten yer alır. Aşağıdaki alan yalnızca muz eşdeğerini anlaşılır biçimde göstermek içindir; besinden kaçınma önerisi değildir.
Yakındaki tesis türünü bilmiyorsanız tahmin etmeyin; “Bilmiyorum” seçeneğini kullanın. Bu katkılar doğal arka plana göre çok küçüktür ve yerel ölçümlerin yerini tutmaz.
mSv (milisievert), radyasyonun insan vücudundaki biyolojik etkisini ifade eden doz birimidir.
Maruziyetiniz dünya doğal arka plan sınırları içerisindedir. Dozunuzun neredeyse tamamı doğal çevre ve soluduğunuz havadaki radondan kaynaklanmaktadır.
E = ΣT wT ΣR wR DT,RRadyasyonun doku duyarlılık katsayıları (wT) ve radyasyon türü kalite faktörleri (wR) ile biyolojik ağırlıklandırılmış mSv cinsinden eşdeğer dozdur.
| Radyasyon Kaynağı / Maruziyet Durumu | Etkin Doz | Açıklama & Karşılaştırma |
|---|---|---|
| 1 Adet Muz Tüketimi | 0.0001 mSv (0.1 µSv) | Doğal Potasyum-40 izotopundan kaynaklanır, vücut hızla metabolize eder. |
| Dijital Diş Röntgeni | 0.005 mSv (5 µSv) | Tek bir periapikal film; 1.5 günlük doğal arka plan dozuna eşittir. |
| Nükleer Santral Yanında 1 Yıl Yaşamak | < 0.005 mSv | 7/24 santral sınırında yaşansa dahi 1 adet diş filminden az ek doz verir. |
| 1 Saatlik Ticari Uçak Seyahati | yaklaşık 0.003 mSv (3 µSv) | 11.000 metrede atmosfer kalkanı inceldiği için kozmik radyasyon artar. |
| Akciğer (Göğüs) Grafisi | 0.05 mSv (50 µSv) | Yaklaşık 6 günlük doğal çevre radyasyonu ile eşdeğerdir. |
| Dünya Yıllık Doğal Arka Plan Ortalaması | 2.40 mSv / yıl | UNSCEAR verilerine göre yerküredeki tüm insanların aldığı ortalama doğal doz. |
| Türkiye Yıllık Doğal Arka Plan Ortalaması | 2.80 – 3.00 mSv / yıl | Türkiye'nin ortalama rakımı ve zemin yapısı nedeniyle dünya ortalamasından biraz yüksektir. |
| Halk İçin Yasal Ek Yıllık Sınır (NDK / ICRP) | 1.00 mSv / yıl | Doğal arka plan ve tıbbi görüntülemeler hariç, sanayi ve santrallerin verebileceği tavan sınır. |
| Bilgisayarlı Karın Tomografisi (BT) | 7.00 – 10.00 mSv | Ayrıntılı kesitsel görüntüleme; yaklaşık 3 yıllık doğal arka plana eşdeğerdir. |
| Radyasyon Çalışanları Yıllık Yasal Sınırı | 20.00 mSv / yıl | Nükleer santral operatörleri, radyoloji teknisyenleri ve nükleer tıp uzmanları için sınır. |
| 100 mSv Düzeyinde Maruziyet | 100.00 mSv | Bu değer kişisel bir “güvenli/güvensiz” sınırı değildir. Sağlık etkisi; dozun hızı, türü ve maruz kalan dokuya göre uzmanlarca değerlendirilmelidir. |
Sievert, radyasyonun insan dokusu üzerindeki biyolojik etkisini ölçen uluslararası (SI) birimdir. 1 Sievert (Sv) = 1.000 miliSievert (mSv) = 1.000.000 mikroSievert (µSv). Günlük hayatta ve tıpta maruz kaldığımız dozlar genellikle mSv ve µSv mertebesindedir.
Kozmik ışınlar, yerkabuğundaki doğal radyoaktif maddeler ve vücudumuzdaki bazı izotoplar günlük yaşamın parçasıdır. Ancak radon evden eve değişebilir; kesin değer için ölçüm yapılmalı, yüksek sonuçlarda yetkili uzmanların azaltma önerileri izlenmelidir.
Tomografi teşhis amaçlı tıbbi bir gereklilik olduğunda sağladığı fayda (erken teşhis, doğru tedavi planı) aldığı radyasyon riskinden katbekat üstündür. Ancak hekim önerisi olmadan gereksiz tarama yaptırılmamalıdır.
Kömürde doğal uranyum ve toryum izleri bulunabilir; yakma sonrası bunların bir bölümü kül içinde yoğunlaşır. Tesislerin gerçek çevresel katkısı yakıt bileşimi, filtreleme, işletme ve yerel ölçümlere bağlıdır. Bu hesaplayıcıdaki değerler tesis bazlı ölçüm değildir.